Kehribar Oda
Rusya'nın St. Petersburg şehrinin banliyösünde bulunan Çar Köyünde (Tsarskoe Selo - Bugün Puşkin) Büyük Katerina Sarayı bulunur. Turistlerin ziyaretine açık olan bu sarayın bir odasının duvarları kehribardan oyularak, işlenerek yapılma çok gösterişli paneller, süslemeler ve sanat eserleriyle bezenmiştir. Bu etkileyici güzelliğin altında efsanevi bir öykü saklıdır.
II. Dünya Savaşı sırasında, 1941'de, Alman birliklerinin Leningrad'a (bugün St. Petersburg) yöneldiği anlaşılınca, şehirde ve saraylarda bulunan sanat eserlerinin çoğu toprağın altına saklanmış, bir kısmı da iç kısımlara nakledilmiştir.
Kehribar Oda'nın panelleri de bu kapsamda taşınmak istenmiş, ancak yıllar boyunca kuruyan ve kırılganlaşan kehribar paneller sökülmeye çalışılınca parçalanmaya başlamıştır.
Zararı göze alamayan uzmanlar, odanın sıradan dikkat çekmeyen bir duvar kağıdı ile kaplanmasını kararlaştırdılar. Ancak bu, odayı saklamak için doğru bir tercih olmadı. Almanların dikkatinden kaçamayan paneller, Hitler'in emriyle o zaman bir Alman şehri olan Königsberg'e (bugün Kaliningrad) taşındı. 36 saat çalışarak panelleri söken 6 kehribar uzmanı, tonlarca ağırlıktaki kehribar panel ve objeyi Königsberg Kalesi'ndeki müzeye tekrar monte ettiler ve bu efsanevi güzellik 1944'e kadar Nazilerin gururu oldu.
1945'te bu sefer Sovyet ordusu Königsberg'i işgal için yaklaşırken, Almanlar tarafından tekrar sökülen Kehribar Oda, sandıklara yerleştirilerek Saksonya'ya doğru yola çıkarılmış ve bu yolculuk Kehribar Oda'nın yok olmasıyla sonlanmıştır.
Savaşlar sırasında yağmalanan ve ortadan kaybolan birçok hazine ve sanat eseri gibi bu şaheser de savaş kurbanı olmuş ve günümüze kadar bu kayboluşun sırrı çözülememiştir.
1979'da Tsarskoe Selo'da, 1940 yılında orijinal Kehribar Oda'nın restorasyonu amacıyla çekilmiş eski siyah-beyaz fotoğraflar ve yaşayan tanıkların ifadelerinden yararlanarak bu güzelliğin benzeri tekrar yapılmaya başlanmıştır.
İlk Kehribar Oda'nın malzemesi Kaliningrad kaynaklı olmasına karşılık, 2003'te tamamlanan restorasyonda, Rus usta ve sanatçılar renk skalası daha zengin olan Ukrayna Kehribarından 6 ton kullanarak, 55 m²'lik yüzeyi örten eserlerini tamamladılar. Aynı yıl baharda, St. Petersburg'un 300. kuruluş yılı kutlamaları sırasında, yapımcılarının 300 yıl önce yapılanla aynı güzellikte olduğunu iddia ettikleri Kehribar Oda ziyarete açılmıştır.
Kehribar Oda'nın 1945'te Yok Oluşuyla İlgili Görüşler
- Kehribar Oda, Königsberg'in İngilizler tarafından havadan bombardımanı sırasında tahrip olmuştur.
- Königsberg'de şu anda kayıp bir yeraltı sığınağında gizlenmiştir.
- Ore Mountains'daki gümüş madenlerinde saklanmıştır.
- Taşınmak üzere bindirildiği gemi, Baltık Denizi'nde Sovyet gemileri tarafından batırılmıştır.
- Königsberg Kalesi'nin savaş sonuna doğru yakılmasıyla, içindeki kehribar hazinesi de yok olmuştur.
- Naziler panelleri, Baltık kıyılarında sular altına saklamışlardır.
Savaş Sonunda Yanan Königsberg Kalesi
Kehribar Oda'nın aslında 1945'te Rusya'ya geri götürüldüğünü, yenisi yapılıyor derken, yıllar boyunca onarım yapıldığını ve 2003'te açılan odanın orijinali olduğunu iddia edenler de vardır.
Onlara göre iki önemli delil vardır: Birincisi, orijinal odaya ait yalnızca 2 resim vardır: Biri suluboya, diğeri siyah-beyaz bir fotoğraf ki bunlar odayı aynen yapmak için yeterli değildir. İkinci delil ise, Ruslar savaş sonunda Berlin'e ulaştıklarında, Almanların yaptıklarını yaptılar ve değerli hazine ile sanat eserlerini ülkelerine götürdüler. Bunlardan biri olan Truva Hazineleri'nin kendilerinde olmadığını yıllarca iddia ettiler, sonunda ellerinde olduğunu kabul etmek zorunda kaldılar. Bu durum Kehribar Oda için de geçerli olabilir; yani Kehribar Oda'nın çalınması ve yok oluşunu propaganda malzemesi olarak kullanmış olabilirler.